عصارخانه اخلاقي

عصار خانه اخلاقي :
اين بنا به عنوان و قديمي ترين عصار خانه شهر در مركز بازار واقع شده است و تنها فضاي تيرخانه آن باقي مانده است كه در آن دو  پاچال ، دوتير بزرگ و يك سنگ آسياب با كتيبه اي بسيار زيبا و نفيس از آيه آخر سوره مبارك نون والقلم به تاريخ 1094 ﻫـ . ق و به خط استاد محمد محسن الامامي وجود دارد . 

عصارخانه اخلاقي ,  نجف آباد

عصارخانه اخلاقي ,  نجف آباد

عصارخانه آقابزرگ و یا اخلاقی به عنوان بزرگترین و زیباترین نمونه موجود در کشور به دلیل شکل خاص سازه خود و قرار گرفتن در بازار سنتی نجف آباد به عنوان شاخص ترین اثر از میان نمونه های مشابه به شمار می آید. در این اثر نیروی گردشی تولید شده توسط شتران با استفاده از مکانیزم های خاصی، سنگ های آسیاب را به چرخش در آورده و در نتیجه این کار دانه های روغنی در فضای بین دو سنگ عصارخانه خرد و له شده و برای روغن کشی آماده می شوند. در بخش دیگری از عصارخانه ها،پس از لایه لایه کردن مخلوط دانه های روغنی با استفاده از فشار اهرم مانند تیرهای چوبی تقویت شده،روغن این دانه ها جهت مصارف مختلف خوراکی،روشنایی و بهداشتی استخراج می شود. البته در سال‌های اخیر برخی عصارخانه های نجف آباد با اعمال تغییرات خاص و به روز کردن تجهیزات خود به این کار ادامه داده اند ولی در بیشتر موارد به دلیل نبود صرفه اقتصادی امکان ادامه کار این مجموعه ها وجود نداشته و این امر امکان تخریب و تغییر کاربری در آنها را بیش از پیش تقویت کرده است.